Με μεγάλη επιτυχία διεξήχθη στα εκπαιδευτήρια Δούκα, στις 11,12 και 13 Απριλίου, το διεθνές εκπαιδευτικό συνέδριο με τίτλο « Το σχολείο του μέλλοντος – το μέλλον του σχολείου».

Στόχος του Συνεδρίου ήταν να καταγραφούν οι εξελίξεις, οι τάσεις και ο προβληματισμός, σχετικά με τις σημαντικές αλλαγές που σημειώνονται στο χώρο της εκπαίδευσης, με αφορμή τις παιδαγωγικές αρχές, τις εκπαιδευτικές μεθοδολογίες, τις εφαρμογές της τεχνολογίας, την εξάπλωση του Διαδικτύου, αλλά και τις νέες ανάγκες της κοινωνίας για ένα διαφορετικό και πιο αποτελεσματικό σχολείο.

Όπως δήλωσε και ο κ. Κωνσταντίνος Δούκας, πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής του Συνεδρίου, «ένα σχολείο ‘ανοικτό’, δημιουργικό, πρόθυμο να αφουγκραστεί τις ανάγκες των παιδιών. Ένα σχολείο που θα οραματίζεται, με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον. Ένα σχολείο που δηλώνει ‘παρόν’ στις επιθυμίες, αλλά και στους προβληματισμούς των γονέων. Ένα σχολείο συμβατό με τα οράματα των εκπαιδευτικών.

Η θεματολογία του συνεδρίου περιελάμβανε τρεις κύριους άξονες. 1 – Αρχές, Καινοτομίες και Μέθοδοι του “Σχολείου του Μέλλοντος” • Το σχολείο του μέλλοντος ως όραμα και ανάγκη • Η αλλαγή του ρόλου διδασκόντων και μαθητών • Παιδαγωγική καινοτομία και νέα περιβάλλοντα μάθησης (παιδαγωγική προσέγγιση, διδακτική διαδικασία, καλλιέργεια δεξιοτήτων κτλ) • Η νέα επικοινωνιακή, πολιτισμική και κοινωνική διάσταση του σχολείου • Διαχείριση σταδιοδρομίας • Εκπαίδευση ενηλίκων, δια βίου μάθηση • Άτομα με ειδικές ικανότητες στο Σχολείο • Εθνική - ευρωπαϊκή πολιτική και στρατηγικές ανάπτυξης. 2 - Περιβάλλοντα, Εργαλεία και Υποδομές του “Σχολείου του Μέλλοντος” • H αρχιτεκτονική έκφραση και διαρρύθμιση των χώρων Περιβαλλοντικές καινοτομίες • Ο ρόλος της τεχνολογίας • H διαχείριση της γνώσης, της δραστηριότητας, της αξιολόγησης, των κοινοτήτων • Ζητήματα διοίκησης και οργάνωσης (ασφάλεια, πηγές ενέργειας - περιβάλλον, δρομολόγηση κτλ) • Σχετικά έργα (π.χ. “Laptop ανά μαθητή” – OLPC, Classmate, “Partners in Learning”, “Τάξη του Μέλλοντος”, κτλ). 3 – Διεθνή Μοντέλα “Σχολείων του Μέλλοντος” Παρουσιάστηκαν 4 μοντέλα σχολείων, το αμερικανικό (School District of Philadelphia), το σουηδικό (Kunskapsskolam), το αγγλοσαξωνικό (New Line Learning Schools) και το μοντέλο διαδικτύωσης των σχολείων στην Σκωτία (Glow)

Παράλληλα με τις Κεντρικές Συνεδρίες λειτούργησαν και Εργαστήρια (workshops), όπου οι συμμετέχοντες μπορούσαν να αξιοποιήσουν πρακτικά διάφορες εκπαιδευτικές τεχνικές, και Έκθεση, σε κατάλληλα διαμορφωμένο χώρο, όπου ομάδες μαθητών παρουσίασαν δραστηριότητες του "Σχολείου του Μέλλοντος".

Ο επισκέπτης ανεξαρτήτως ηλικίας είχε την δυνατότητα να συμμετέχει ενεργά σε ομάδες χρησιμοποιώντας το σύγχρονο υποστηρικτικό υλικό και τις υπηρεσίες που αναπτύσσονται για να διευκολύνουν την ευχάριστη, ενεργό και συνεργατική μάθηση.

"Η αναβάθμιση του εκπαιδευτικού συστήματος και η πολιτική για έξυπνο σχολείο με κατάλληλα εκπαιδευμένους τους δασκάλους, αποτελεί προτεραιότητα και υποχρέωση της κυβέρνησης", τόνισε το Σάββατο (12/3) ο υφυπουργός Παιδείας Ανδρέας Λυκουρέντζος, κατά την κήρυξη των εργασιών του συνεδρίου.

Ο κοινοτικός επίτροπος Αρμόδιος για θέματα Εκπαίδευσης Κατάρτισης Πολιτισμού και Νεότητας Γιάν Φίγκελ στην εναρκτήρια ομιλία του αναφέρθηκε στην κοινοτική πολιτική επί του θέματος τονίζοντας ότι "η εκπαίδευση είναι πρωταρχικός παράγων για το οποιοδήποτε μέλλον όλων των κοινωνιών αφού ανοίγει τους δρόμους για απασχόληση και επιφέρει συνοχή και κοινωνική ισότητα" .

Ο πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής του Συνεδρίου Κωνσταντίνος Δούκας αναφερόμενος στο στόχο του Συνεδρίου είπε ότι αυτός είναι η ανάπτυξη προβληματισμού και προτάσεων για τη δημιουργία καλύτερων συνθηκών διαβίωσης για τις νέες γενιές των μαθητών αφού Παιδεία δεν είναι η προετοιμασία για τη ζωή αλλά η ίδια η ζωή. Οπωσδήποτε, συνέχισε, το σχολείο του μέλλοντος δεν απαξιώνει το παρελθόν . Είναι πιο εξελιγμένο, αποτελεσματικό, δημιουργικό και ευχάριστο με μαθητοκεντρικό χαρακτήρα . Προσαρμόζεται στους ραγδαία μεταβαλλόμενους ρυθμούς της τεχνολογίας με ανάλογες διαδικασίες και μεθοδολογίες μάθησης υποστηριζόμενο από την τεχνολογία.

Η κ. Ελένη-Δούκα Πατέρα, Διευθύντρια Δημοτικού των Εκπαιδευτηρίων Δούκα, αναφέρθηκε στην ομιλία της στην ισορροπία του μυαλού και της καρδιάς του μαθητή. "Η ισορροπία αυτή μπορεί να επιτευχθεί μέσα από τη ‘συλλειτουργία’ Διανοητικής και Συναισθηματικής Νοημοσύνης."

Από την πλευρά της η κ. Allyson Knox, διευθύντρια του Ακαδημαϊκού Προγράμματος της Microsoft “Συνεργάτες στη Μάθηση" μίλησε για το πρόγραμμα “Συνεργάτες στη Μάθηση" και τη συνεργασία της εταιρείας με κυβερνήσεις και σχολεία σε όλο τον κόσμο με σκοπό την ενσωμάτωση της τεχνολογίας στην καθημερινή διδασκαλία, εκμάθηση και έρευνα.

Ο κ. Bernie Trilling, Global Director του Εκπαιδευτικού Ιδρύματος της Oracle, μίλησε σχετικά με τις βασικές ικανότητες που απαιτούνται για μια επιτυχημένη σταδιοδρομία στον 21ο αιώνα. «Η εκπαίδευση είναι προετοιμασία για την εργασία και τη ζωή, συνεπώς θα πρέπει να προσαρμοστεί στις ανάγκες του 21ου αιώνα. Χρειαζόμαστε σχολεία του Μέλλοντος σήμερα, καθώς οι μαθητές που ξεκινούν το σχολείο σήμερα, θα πρέπει να προετοιμαστούν για ένα πολύ διαφορετικό κόσμο 20 χρόνια από σήμερα.»

Στις ικανότητες μάθησης του 21ου αιώνα αναφέρθηκε ο αντιπρόεδρος και διευθυντής της Intel World Ahead, κ. John Davies. Επισημαίνοντας μεταξύ άλλων την πλούσια γνώση των μέσων (media literacy), την κριτική σκέψη και τη δυνατότητα επίλυσης αφηρημένων προβλημάτων.

Ο κ. Διονύσης Σιμόπουλος, Διευθυντής του Ευγενιδείου Πλανηταρίου, αναφέρθηκε στην σημασία της ‘άτυπης εκπαίδευσης’, ενώ ο Ομότιμος Καθηγητής κ. Παναγιώτης Κόκκοτας, έκανε λόγο για το νέο ρόλο που καλείται να αναλάβει ο εκπαιδευτικός

"Από παντογνώστης και κυρίαρχος στην τάξη, οφείλει να γίνει συντονιστής και συμβουλευτικός, βοηθώντας κατ΄ αυτό τον τρόπο τους μαθητές του να οδηγηθούν στα καλύτερα μαθησιακά αποτελέσματα."

Στο συνέδριο παρουσιάστηκε επίσης, από τον κ. Μιχάλη Μπλέτσα Επικεφαλής της συνδεσιμότητας One Laptop Per Child η πρωτοβουλία OLPC. O υπολογιστής αυτός προτίθεται (πρόκειται για ένα προσωπικό laptop, πλήρους ισχύος και χαμηλού κόστους για κάθε μαθητή) να μεταφέρει τη μάθηση στους τόπους παιχνιδιού, πολιτισμού και δράσης, ακόμα μακρύτερα από τα στενά χρονικά όρια του σχολείου.

Στην ενότητα των Διεθνών Μοντέλων Σχολείων, η κ. Allyson Knox, παρουσιάζοντας το σχολείο της Φιλαδέλφειας ανέπτυξε τα χαρακτηριστικά των χώρων του σχολείου οι οποίοι: "προσφέρουν κίνητρα, είναι ευέλικτοι, προωθούν τη συνεργασία και τον αναστοχασμό, επικεντρώνονται στην απόδοση και την κοινότητα".

Στους αποτελεσματικούς χώρους μάθησης ‘η μάθηση δεν περιορίζεται μόνο στην αίθουσα’ αυξάνεται η συνάφεια μεταξύ σχολείου και κοινωνίας και οι ξεχωριστοί μαθητές μαθαίνουν με ξεχωριστούς τρόπους.

Ενδιαφέρον παρουσίασε η τοποθέτηση του κ. Christopher Gery, Διευθύνοντος Συμβούλου των Ακαδημιών New Line Learning στη Βρεττανία για τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάστηκαν αυτά τα σχολεία. "Ξεκινήσαμε έχοντας στο μυαλό τις σχεδιαστικές αρχές που εφαρμόζονται στις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις, έναν χώρο στον οποίο η ικανοποίηση του πελάτη βασίζεται εν μέρει στο σχεδιασμό του κατάλληλου περιβάλλοντος".

Η κ. Christine Karmfalk, αντιπρόεδρος των σχολείων Kunskapsskolan, περιέγραψε την φιλοσοφία αυτών σχολείων: "Αντί να ξεκινήσουμε σχεδιάζοντας τα κτίρια, παραγγέλνοντας βιβλία, προσλαμβάνοντας καθηγητές, καταρτίζοντας προγράμματα και στη συνέχεια γεμίζοντας τα σχολεία με μαθητές, εμείς κάναμε ακριβώς το αντίθετο. Αποφασίσαμε να ξεκινήσουμε με τους μαθητές. Θεωρήσαμε πως ο καλύτερος τρόπος θα ήταν να αφήσουμε τους ίδιους τους μαθητές να θέσουν τους στόχους τους, μαζί με τους γονείς τους και έναν επόπτη. Προσπαθούμε να οργανώσουμε τα πάντα γύρω από τον μαθητή, κτίρια, καθηγητές, πρόγραμμα και εκπαιδευτικό υλικό. Να ενθαρρύνουμε την εξατομικευμένη μάθηση με τη βοήθεια της σύγχρονης τεχνολογίας. Να ρυθμίζει ο μαθητής το χρόνο του. Να μην περιορίζεται σε χρονοδιαγράμματα, συγκεκριμένες ομάδες ή προσεγγίσεις. Ο καθηγητής να είναι ελεύθερος να εργαστεί με τον κάθε μαθητή ξεχωριστά για να τον βοηθήσει να κατανοήσει. Η βασική αρχή πίσω από τη μέθοδο μας είναι η πεποίθηση πως κάθε μαθητής είναι διαφορετικός και μαθαίνει με διαφορετικό τρόπο και με διαφορετικούς ρυθμούς και ότι αποστολή του σχολείου είναι να ανταποκριθεί σε αυτές τις διαφορές."­­

Τέλος ο κ. Andrew Brown, Υπεύθυνος Παραγωγής για το Learning and Teaching Scotland, περιέγραψε το Glow, το ψηφιακό δίκτυο των σχολείων της Σκωτίας-ένα εθνικό πρόγραμμα για την επικοινωνία κάθε γονέα, μαθητή και εκπαιδευτικού στη χώρα.

Το συνέδριο, αντλώντας από την εγχώρια και διεθνή εμπειρία, είχε σαν στόχο να αποτελέσει μια σοβαρή παρέμβαση στον υπό εξέλιξη διάλογο για την εκπαίδευση του μέλλοντος, να αναδείξει καινοτόμες παιδαγωγικές, κοινωνικές, οικονομικές και τεχνικές λύσεις για την επόμενη «γενιά» σχολείων, να μελετήσει τις νέες ανάγκες των εκπαιδευόμενων του 21ου αιώνα και να εφοδιάσει τον Έλληνα εκπαιδευτικό με υλοποιήσιμες πρακτικές.

Στο συνέδριο η συζήτηση δεν περιορίστηκε σε ευχολόγια, αλλά αναφέρθηκε σε πραγματικά case studies, τα οποία μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για τις αλλαγές που χρειάζεται το σύστημα.

Το συνέδριο ολοκληρώθηκε αλλά ο Διάλογος συνεχίζεται….